کشف یکی از نادرترین اجرام در کهکشان

بیگ بنگ: کیهان پر از چیزهای عجیب و غریب است، از جمله سیاراتِ ساخته‌شده از الماس، انفجارهای رادیویی مرموز و اختروش‌هایی که با نوری برابر با نور ششصد تریلیون خورشید می‌تابند.

اکنون اخترشناسان ستارۀ عجیب و غریبی را کشف کرده‌اند که احتمالا یکی از نادرترین اجرام فضایی است و شاید پنج یا شش نمونه از آن در کهکشان وجود داشته باشد.

به گزارش بیگ بنگ، جرم مورد نظر J005311 نام دارد و در صورت فلکی ذات‌الکرسی در حدود ۱۰۰۰۰ سال نوری از زمین، واقع شده است. J005311 که در تصاویر ماهواره‌ای کاوشگر نقشه‌بردار فروسرخ میدان وسیع(WISE) کشف شده، ستارۀ درخشانی است که درون یک سحابی گازی قرار دارد و به نظر می‌‌رسد فقط پرتو فروسرخ منتشر می‌کند و هیچ نور مرئی ندارد. این ترکیبِ کاملاً عجیبی است که باعث شد تیم تحقیقاتی به دنبال یافتن منشأ آن باشند.

این تیم با تحلیل طیف تابشی که از سحابی و ستارۀ مورد نظر بیرون می‌آید دریافتند که این جرم حتی شگفت‌انگیزتر از چیزی است که به نظر می‌رسد. این جرم هیچ هیدروژن یا هلیومی ندارد و ستارۀ درون مرکز آن تقریباً ۴۰۰۰۰ برابر درخشان‌تر از خورشید است. عجیب‌تر اینکه باد ستاره‌ای فوق‌العاده قوی‌ای را تولید می‌کند- ۱۶۰۰۰ کیلومتر در ثانیه. این در حالی است که سریع‌ترین بادهای ستاره‌ای که از ستاره‌های داغ و بزرگ منتشر می شوند، معمولاً بیشتر از ۲۰۰۰ کیلومتر در ثانیه نیستند.

محتمل‌ترین توضیح برای تمام این شگفتی این است که J005311 حاصل دو ستارۀ مرده‌ای است که ادغام و مجددا احیا شده‌اند. این ستاره‌ها بسیار شبیه به خورشید متولد شده‌اند اما بعد از اینکه تمام هیدروژن و هلیوم خود را سوزانده‌اند کوچک و سرد شده‌ و به کوتوله‌های سفید تبدیل شده‌اند. فقط بعد از آن بوده که توانسته‌اند ادغام شوند و به یک کوتوله سفید تبدیل شوند و سپس جرم آنها به اندازۀ کافی بالا رفته تا گرمای ستاره‌ای آنها مجددا آغاز شود، اما این بار با ترکیب عناصر سنگین‌تر.

white dwarf mergerاین کوتوله سفیدِ ترکیبی دلیل فقدان هیدروژن و هلیوم و دلیل درخشندگیِ شدید است. با توجه به بادهای پرسرعت این شیء، اعتقاد بر این است که کوتوله‌های سفید ِ ادغام‌شده دارای میدان‌های مغناطیسی چرخشی بسیار قوی هستند و همانند توربینی عمل می‌کند که باد را تسریع می‌بخشد. اما شاید جالب‌ترین چیز در مورد این جرم این است که احتمالا در این مکان متولد نشده است. گتز گرفنر می‌گوید: «چنین رویدادی بسیار نادر است. احتمالاً حتی کمتر از شش عدد از این جرم در کهکشان راه شیری وجود ندارد و ما یکی از آنها را کشف کرده‌ایم.»

به نظر می‌رسد J005311 فقط در فضا نادر نیست بلکه در زمان هم نادر است. این تیم معتقد است که این دو کوتوله سفید فقط همین چند هزار سال پیش با هم برخورد کرده‌اند- از نظر کیهانی یعنی در یک چشم به هم زدن- و ستارۀ حاصل از برخورد آنها احتمالاً برای مدتی طولانی به حیات خود ادامه داده است. وقتی این ستاره عناصر باقی‌مانده را با آهن آمیخته کند، تحت گرانش خود سقوط خواهد کرد. و این اتفاق با انفجار ابرنواختری همراه خواهد بود و ستاره‌ای نوترونی را در هستۀ خود بر جای خواهد گذاشت. جزئیات بیشتر این پژوهش در مجلۀ Natureمنتشر شده است.

ترجمه: زهرا جهانبانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: newatlas.com

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری

yon.ir/zavosh