کشف آب در سیارک ایتوکاوا

بیگ بنگ: تیمی از محققان دانشکده کاوش‌های زمین و فضا در دانشگاه ایالتی آریزونا برای نخستین‌بار آب موجود در نمونه‌های حاصل از سیارک ایتوکاوا را اندازه‌گیری کردند. این دستاورد با بهره‌گیری

از داده‌های فضاپیمای هایابوسا که به آژانس فضایی ژاپن تعلق دارد، حاصل آمد.

تصویری از سیارک نوع S ایتوکاوا

 به گزارش بیگ بنگ، ایتوکاوا سیارکی به طول ۵۴۹ متر و عرض ۲۱۳ تا ۳۰۵ متر است. این سیارک که در سال ۱۹۹۸ با پروژه «LINEAR» کشف شد، با نام «۱۹۹۸ SF36» شناخته می شود و سپس به پاس دستاوردهای دانشمند ژاپنی یعنی «هیدئو ایتوکاوا» به همین نام باقی ماند. این سیارک با فاصله ۱٫۳ برابری زمین و خورشید، هر ۱۸ ماه به دور خورشید میچرخد. این سیارک در بخشی از مسیرش وارد مدار زمین نیز می شود. در دورترین فاصله نیز قدری دورتر از سیاره مریخ هم می‌رود.

ایتوکاوا به یک جفت آوار شباهت دارد که به همدیگر چسبیده‌اند. دانشمندان علوم سیاره‌ای بر این باورند که این سیارک بقایای یک جرم والد به عرض ۱۹ کیلومتر می باشد که زمانی درجه حرارت آن بین ۵۳۸ تا ۸۱۶ درجه سلسیوس بوده است. جرم والد در اثر برخورد اجرام دیگر، متحمل ضربات شدیدی شد و ضربه نهایی باعث شد که آن به دو نیم تقسیم گردد. سپس، دو بخشِ جداشده با یکدیگر ادغام شده و ایتوکاوای کنونی را پدید آوردند. یعنی اندازه و شکل آن در حدود هشت میلیون سال پیش تکامل یافت. ماموریت هایابوسا آژانس فضایی ژاپن در سال ۲۰۱۰ بیش از ۱۵۰۰ نمونه از ایتوکاوا گردآوری کرده و به زمین بازگرداند. دکتر «زیلیانگ جین» محقق و یکی از نویسندگان اصلی مقاله گفت: «بر اساس یافته‌ها، نمونه‌هایی که ما بررسی کردیم، در مقایسه با سایر اجرام منظومه‌شمسی، غنی از آب بودند.»

image e Itokawa Particles
دو ذره ایتوکاوا که تیم محققان آنها را مطالعه کردند، کوچک هستند: برای مقایسه، قطر موی انسان ۱۰۰ تا ۵۰۰ میکرون است.

دکتر جین و همکارش دکتر «میترای بوز» موفق به کشف یک ماده معدنی معروف به پیروکسندر ذرات ایتوکاوا شدند. در نمونه‌های زمینی، پیروکسن در ساختار بلورین خود دارای آب است. محققان این طور حدس می زنند که ذرات ایتوکاوا شاید آثاری از آب داشته باشند، اما میخواستند بطور دقیق بدانند که چه میزان آب در آن وجود داشته است. اندازه‌گیری‌ها نشان داد که نمونه‌ها به شکل غیرقابل منتظره‌ای غنی از آب بوده‌اند. بر اساس اندازه‌گیری‌ها، حتی سیارک‌های خشکی مثل ایتوکاوا شاید مقدار آبی بیشتر از آنچه دانشمندان تصور می‌کنند، داشته باشد.

دانشمندان اظهار داشتند: «مواد معدنی ایتوکاوا حاوی مقداری آب بوده است. لازم بذکر می باشد که در اثر برخورد اجرامی به آن، دمای جرم والد اصلی افزایش پیدا کرده است. اگرچه نمونه‌ها در سطح گردآوری شدند، اما نمی دانیم که این دانه‌ها در کجای جرم والد بوده‌اند. ما این طور حدس می‌زنیم که آنها در عمق ۱۰۰ متری جرم والد دفن شده باشند. علی‌رغم تجزیه فاجعه‌آمیز جرم والد و قرارگیری دانه‌ها در معرض تابش و برخورد شهاب سنگ‌های کوچک به سطح، همچنان آثار و شواهدی از آب در مواد معدنی وجود دارد. افزون بر این، مواد معدنی یافت شده دارای ترکیبات ایزوتوپ هیدروژن هستند. یعنی سیارک‌های نوع S و اجرام والدشان احتمالا یکی از منابع حیاتی آب و سایر عناصر هستند. باید این سیارک‌ها را بیشتر مورد کاوش و بررسی قرار دهیم.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Science Advances منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری

yon.ir/zavosh