قمرهای کوچک زحل از ذرات حلقه‌های این سیاره ساخته شده‌اند

بیگ بنگ: یک بررسی تازه روی داده‌های فضاپیمای کاسینی رازهایی را دربارۀ قمرهای کوچک سیاره‌ زحل که در دل حلقه‌های گستردۀ این سیاره در گردشند آشکار کرده است.

نمایی از قمرهای
درون‌حلقه‌ای زحل که فضاپیمای کاسینی دیدارهایی بسیار نزدیک با آنها انجام داد. قمرها و حلقه‌ها به یک مقیاس نشان داده نشده‌اند.

به احتمال بسیار دستکم پنج قمر از قمرهای کوچکِ درون‌حلقه‌ای زحل در اثر انباشته شدن موادِ حلقه‌ها به گرد هسته‌هایی ریز ساخته شده‌اند. این نظریۀ بانی بوراتی از آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا و همکارانش است که آن را در شماره‌ ۲۸ مارس نشریه‌ Scienceمنتشر کرده‌اند.

آنها با بررسی داده‌هایی که فضاپیمای کاسینی میان دسامبر ۲۰۱۶ و آوریل ۲۰۱۷، با پنج بار گذشتن از کنار قمرهای پان، دافنیس، اتلس، پاندورا و اپیمتئوس گردآورده بود به این نتیجه رسیدند. این گذرها بخشی از مدارهای پایانی کاسینی به دور زحل بودند.

دانشمندان مدت‌هاست که به ارتباط میان حلقه‌ها و این قمرهای کوچک می‌اندیشند. قمرهای دافنیس و پان در شکاف درون حلقه‌ A، بیرونی‌ترین بخش حلقه‌های اصلی جای دارند. اتلس در لبۀ بیرونی حلقه‌ A است و پاندورا هم چوپان حلقه‌‌ باریک‌ترِ F، درست بیرون از حلقه‌ی A. اپیمتئوس هم بیرون از حلقه‌ F جای دارد.

saturn tiny moons rings
ترکیبی از عکس‌های جداگانۀ فضاپیمای کاسینی از قمر کوچک درون‌حلقه‌ای زحل

رصدها نشان می‌دهند که این rlvها چگالی کم و سطحی متخلخل دارند. این ویژگی‌ها تاییدی بر این نظریه هستند که این اجرام از انباشتِ مواد یخی حلقه‌ها، احتمالا به گرد تکه‌های یک قمر کهن‌تر که در گذشته نزدیکِ زحل از هم پاشیده بوده ساخته شده‌اند. این قمرها هر چه به زحل نزدیک‌ترند سرخ‌ترند. به نظر می‌رسد رنگ هر قمر دستاورد یک ترکیب ویژه میان یک مادۀ ناشناخته‌ سرخ‌رنگ و آب یخ‌زدۀ آبی‌رنگ از حلقه‌ تنُک E هستند- گفتنی‌ است حلقه‌ E توسط موادی که از یخ‌فشان‌های انسلادوس به فضا پرتاب می‌شود پدید آمده است.

همچنین به روشنی پیداست که این قمرها از برخی رویدادهای پیچیدۀ زمین‌شناختی هم جان به در برده‌اند: پان و اتلس که تنش‌های کشندی با پدید آوردن شیارهایی رو سطحشان به آنها آسیب زده، پشته‌هایی به گرد استوای خود دارند که به آنها نمایی مانند راویولی [گونه‌ای پاستای بالشتی‌شکل مغزپُر] داده. این پشته‌ها به احتمال بسیار در اثر برافزایش موادِ حلقه‌ها در استوای آنها پدید آمده‌اند.

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظر دادن

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری

yon.ir/zavosh