گزارش ساخت تلسکوپ

  • جمعه, 03 دی 1389 ساعت 17:26
  • منتشرشده در ساخت
  • بازدید 2341 بار
امروز می خواهم مطلبی در مورد ساخت تلسکوپ در سایت بگذارم.  این مطلب از مطالبی است که کمتر در سایتهای ایرانی می توانیم شاهدش باشیم. البته نقل این مطلب از طرف خودم نیست بلکه از وبلاگ دوست عزیزی که در یکی از شب های رصدی افتخار آشنایی با ایشان را پیدا کردیم. آقای مرتضی حمزه زاده که قبلا مطالبی از ایشان در این وب سایت منتشر شده بود, نویسنده اصلی این مطالب است و ما با اجازه ایشان مطلب را در سایت خودمان منتشر می کنیم. انشالله باعث شود تجربیات بیشتر و بهتر شدن روز به روز وضعیت نجوم آماتوری در کشور عزیزمان بشود. نقل مطلب از زبان وبلاگ آسمان شب ارومیه: امروز مشغول مرتب کردن فایل هام بودم که به این گزارش که در سال ۸۵ واسه مجله نجوم فرستاده بودم برخوردم. به نظرم بد نیومد که در وبلاگ منتشرش کنم، البته یه ذره جمله بندیش رو اصلاح کردم: "یک روز که در بانک نشریات دانشگاه ارومیه به شماره های قدیمی مجله نجوم  نگاه می کردم ناگهان چشمم به مقاله ای افتاد که نحوه تراش آینه یک تلسکوپ نیوتنی را توضیح داده بود . البته من قبلا یک تلسکوپ 2 اینچ شکستی ساخته بودم و با مشاهده این مقاله  تصمیم گرفتم که این بار شروع به ساخت یک تلسکوپ 6 اینچ بکنم . البته این مقاله تا حد زیادی کمک کرد ولی به حد کافی کامل نبود تا تمام جزئیات را بیان کند. به همین دلیل مشکلات زیادی در طول کار به وجود آمد که با پیشرفت کار و افزایش تجربه کم کم بر طرف شدند .

 

اولین اقدامی که باید صورت می گرفت تهیه شیشه ها بود . شاید بتوانم بگویم که تمام شهر را زیر پا گذاشتم تا توانستم شیشه بری را پیدا کنم تا بتواند دو عدد شیشه دایره ای به ضخامت 10mm و قطر 15cm ببرد .

 

بعد از تهیه شیشه مسئله مهم دیگر تهیه پودر سمباده بود . با کمی جست و جو توانستم یک کارگاه عدسی تراشی در شهر پیدا کنم . پودرها را از همین کارگاه تهیه کردم . صاحب این کارگاه در طول مراحل تراش کمک زیادی به من کرد . البته فرد دیگری که در طول کار مرا راهنمایی کرد آقای آزادگان بود .

کار سایش شروع شد . کار به کندی پیش می رفت . شاید چندین روز طول کشید تا من بتوانم به گودی مورد نظر برسم . برای پی بردن به گودی مورد نظر من شیشه را خیس کرده و به طرف خورشید می گرفتم تا فاصله کانونی شیشه مشخص گردد . در مقاله اشاره شده بود که پس از 1.5 ساعت کار می توان به گودی مورد نظر دست یافت که طولانی شدن کار کم کم باعث نا امیدی می شد .

بعدها یک انیمیشن از نحوه حرکات دست در هنگام تراش آینه در اینترنت دیدم که ایراد کارم را به من نشان داد . علت کندی کار عدم استفاده از حرکات W شکل بود . این نکته را من در اواخر کار ( یعنی قبل از پرداخت ) متوجه شدم . همین امر باعث شده بود تا رسیدن به مرحله پرداخت بیشتر از یک ماه طول بکشد .

در طول کار با پودرهای نرمتر مشکل دیگری نیز ظاهر شد . مشکل این بود که پس از مدتی کار پودر در وسط ابزار جمع می شد و باعث کندی کار می شد . یک مشکل دیگر که در مرحله کار با پودر 4 ظاهر شد , خراش برداشتن لبه های آینه بود که اعصاب آدم را به کلی خرد می کرد و باعث چند ساعت کار بیشتر می شد . طبق نوشته مقاله مقدار آبی که هر بار باید به پودر جدید اضافه شود در حد چند قطره است . بعدها متوجه شدم که اشکال کار از همین است . چون با پاشیدن آب بیشتر هر دو این مشکلات بر طرف شدند .

بعد از اتمام سایش با پودر 4 , به توصیه کارگاه عدسی تراشی من از یک پودر دیگر به نام فابریک استفاده کردم . این پودر بسیار رضایت مرا جلب کرد . چون کار با آن راحت بود و به راحتی خراش های روی شیشه را بر طرف می کرد و سرعت کار را بسیار بالا می برد .اگر کار با پودر 3 به خوبی انجام شود , می توان بدون استفاده از پودر 4 از پودر فابریک استفاده کرد .

بیشترین مشکل ایجاد شده که بیشترین زمان را نیز گرفت در مرحله پرداخت بود . در مقاله زمان تقریبی 6 ساعت برای این کار در نظر گرفته شده بود . ولی بعد از 6 ساعت کار ماتی لبه های آینه بر طرف نشد . کار پرداخت را چندین ساعت دیگر نیز ادامه دادم ولی هیچ تغییری در آینه ایجاد نشد . بعد از جستجو در اینترنت دو روش برای حل این مشکل یافتم : یکی سایش های کوتاه ۶/۱ الی ۸/۱ بود و دیگری عوض کردن جای آینه و ابزار بود . یعنی محکم کردن آینه به میز و قرار گرفتن ابزار در بالا . هر دوی این روش ها را نیز به کار بردم ولی باز هم هیچ تاثیری مشاهده نشد . پس از مشورت با چند نفر این ایده مطرح شد که شاید کار با پودر 4 خوب انجام نشده باشد. لذا دوباره مجبور شدم با پودر 4 کار کنم و دوباره 6 تا 7 ساعت کار پرداخت . ولی متاسفانه این بار هم لبه ها مات باقی ماندند . بسیار ناامید شده بودم .کم کم متوجه شدم که علت این مشکل گرمی هواست که باعث نرم شدن سطح قیر می شود . طبق روشی که در عدسی تراشی برای پرداخت استفاده می شود , پس از ایجاد پرداختگر با قیر بدون ایجاد شیار در آن , پارچه بسیار نرمی را به سطح قیر چسباندم . بعد پودر را به صورت خمیر در آورده و روی پارچه مالیدم . با این کار سرعت پرداخت افزایش یافت ولی باز هم ماتی لبه ها برطرف نشد . ولی این بار با عوض کردن جای آینه و ابزار مشکل بر طرف گردید ولی باعث خراب شدن سطح در لبه ها گردید که باید در مرحله تصحیح بر طرف می شد .

برای تست آینه از روش لبه چاقو استفاده گردید و برای تصحیح نیز از ابزای به قطر 3 اینچ که در آن نیز از پارچه استفاده شده بود , استفاده گردید .متاسفانه به علت بی دقتی در مرحله تصحیح , آینه از دستم افتاد و شکست . لذا مجبور شدم که دوباره از صفر شروع کنم . البته این بار خیلی سریعتر و راحتتر ,  به طوری که رسیدن به مرحله پرداخت حدود یک روز طول کشید . در مرحله پرداخت باز هم دچار مشکل شدم . چند بار کار پرداخت را تکرار کردم تا بالاخره کار پرداخت هم تمام شد .

بعد از مرحله تصحیح و تست به روش لبه چاقو , یک بار هم آینه را در تلسکوپی که قبلا با پایه دابستونی آماده کرده بودم امتحان کردم . تنها مشکلی که به علت استفاده از پارچه حادث شده بود , ایجاد تعدادی خراش در سطح بود که دیگر نیروی آن را نداشتم که دوباره خراش ها را از بین برده و کار پرداخت را تکرار کنم . لذا با وجود خراش ها شیشه را جهت کوتینگ فرستادم .

کار کوتینگ آلومینیوم در شرکت صنایع اپتیک اصفهان انجام گرفت . بعد از نصب آینه در درون تلسکوپ و نگاه کردن به آسمان تمام خستگی من بر طرف شد . تنها مشکلی که مشاهده می شود این است که در بزرگنمایی های بالا تصویر تار می شود ولی در بزرگنمایی پایین با چشمی 40 میلی متر،  mm تصویر رضایت بخش است . فکر می کنم الان که هوا سرد شده , اگر بخواهم دوباره یک شیشه جدید تراش دهم , با کمک خدا خیلی سریعتر از قبل خواهد بود و شاید در عرض چند روز به پایان برسد ."

نا امیدی می شد .

بعدها یک انیمیشن از نحوه حرکات دست در هنگام تراش آینه در اینترنت دیدم که ایراد کارم را به من نشان داد . علت کندی کار عدم استفاده از حرکات W شکل بود . این نکته را من در اواخر کار ( یعنی قبل از پرداخت ) متوجه شدم . همین امر باعث شده بود تا رسیدن به مرحله پرداخت بیشتر از یک ماه طول بکشد .

در طول کار با پودرهای نرمتر مشکل دیگری نیز ظاهر شد . مشکل این بود که پس از مدتی کار پودر در وسط ابزار جمع می شد و باعث کندی کار می شد . یک مشکل دیگر که در مرحله کار با پودر 4 ظاهر شد , خراش برداشتن لبه های آینه بود که اعصاب آدم را به کلی خرد می کرد و باعث چند ساعت کار بیشتر می شد . طبق نوشته مقاله مقدار آبی که هر بار باید به پودر جدید اضافه شود در حد چند قطره است . بعدها متوجه شدم که اشکال کار از همین است . چون با پاشیدن آب بیشتر هر دو این مشکلات بر طرف شدند .

بعد از اتمام سایش با پودر 4 , به توصیه کارگاه عدسی تراشی من از یک پودر دیگر به نام فابریک استفاده کردم . این پودر بسیار رضایت مرا جلب کرد . چون کار با آن راحت بود و به راحتی خراش های روی شیشه را بر طرف می کرد و سرعت کار را بسیار بالا می برد .اگر کار با پودر 3 به خوبی انجام شود , می توان بدون استفاده از پودر 4 از پودر فابریک استفاده کرد .

بیشترین مشکل ایجاد شده که بیشترین زمان را نیز گرفت در مرحله پرداخت بود . در مقاله زمان تقریبی 6 ساعت برای این کار در نظر گرفته شده بود . ولی بعد از 6 ساعت کار ماتی لبه های آینه بر طرف نشد . کار پرداخت را چندین ساعت دیگر نیز ادامه دادم ولی هیچ تغییری در آینه ایجاد نشد . بعد از جستجو در اینترنت دو روش برای حل این مشکل یافتم : یکی سایش های کوتاه 1/6 الی 1/8 بود و دیگری عوض کردن جای آینه و ابزار بود . یعنی محکم کردن آینه به میز و قرار گرفتن ابزار در بالا . هر دوی این روش ها را نیز به کار بردم ولی باز هم هیچ تاثیری مشاهده نشد . پس از مشورت با چند نفر این ایده مطرح شد که شاید کار با پودر 4 خوب انجام نشده باشد. لذا دوباره مجبور شدم با پودر 4 کار کنم و دوباره 6 تا 7 ساعت کار پرداخت . ولی متاسفانه این بار هم لبه ها مات باقی ماندند . بسیار ناامید شده بودم .کم کم متوجه شدم که علت این مشکل گرمی هواست که باعث نرم شدن سطح قیر می شود . طبق روشی که در عدسی تراشی برای پرداخت استفاده می شود , پس از ایجاد پرداختگر با قیر بدون ایجاد شیار در آن , پارچه بسیار نرمی را به سطح قیر چسباندم . بعد پودر را به صورت خمیر در آورده و روی پارچه مالیدم . با این کار سرعت پرداخت افزایش یافت ولی باز هم ماتی لبه ها برطرف نشد . ولی این بار با عوض کردن جای آینه و ابزار مشکل بر طرف گردید ولی باعث خراب شدن سطح در لبه ها گردید که باید در مرحله تصحیح بر طرف می شد .

برای تست آینه از روش لبه چاقو استفاده گردید و برای تصحیح نیز از ابزای به قطر 3 اینچ که در آن نیز از پارچه استفاده شده بود , استفاده گردید .متاسفانه به علت بی دقتی در مرحله تصحیح , آینه از دستم افتاد و شکست . لذا مجبور شدم که دوباره از صفر شروع کنم . البته این بار خیلی سریعتر و راحتتر ,  به طوری که رسیدن به مرحله پرداخت حدود یک روز طول کشید . در مرحله پرداخت باز هم دچار مشکل شدم . چند بار کار پرداخت را تکرار کردم تا بالاخره کار پرداخت هم تمام شد .

بعد از مرحله تصحیح و تست به روش لبه چاقو , یک بار هم آینه را در تلسکوپی که قبلا با پایه دابستونی آماده کرده بودم امتحان کردم . تنها مشکلی که به علت استفاده از پارچه حادث شده بود , ایجاد تعدادی خراش در سطح بود که دیگر نیروی آن را نداشتم که دوباره خراش ها را از بین برده و کار پرداخت را تکرار کنم . لذا با وجود خراش ها شیشه را جهت کوتینگ فرستادم .

کار کوتینگ آلومینیوم در شرکت صنایع اپتیک اصفهان انجام گرفت . بعد از نصب آینه در درون تلسکوپ و نگاه کردن به آسمان تمام خستگی من بر طرف شد . تنها مشکلی که مشاهده می شود این است که در بزرگنمایی های بالا تصویر تار می شود ولی در بزرگنمایی پایین با چشمی 40 میلی متر،  mm تصویر رضایت بخش است . فکر می کنم الان که هوا سرد شده , اگر بخواهم دوباره یک شیشه جدید تراش دهم , با کمک خدا خیلی سریعتر از قبل خواهد بود و شاید در عرض چند روز به پایان برسد ."

منبع: آسمان شب ارومیه

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
تیتان

یک چند سالی است که سر به هوا شدیم و از بد حادثه به نجوم گرفتار

نظر دادن

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری