آخرین اخبار

  • تور رصدی مقبره شیخ حافظ برسی شهر زواره

    باشگاه نجوم زاوش و کانون گردشگری فرهنگسرای بهمن برگزار می کند: تور رصدی مقبره شیخ حافظ برسی شهر زواره در نزدیکی روستای ادامه مطلب
  • تور رصدی روستای حاج آرش شهر زنجان

    باشگاه نجوم زاوش برگزار می‌کند: تور رصدی روستای حاج آرش شهر زنجان ادامه مطلب
  • پنجمین نشست ماهیانه باشگاه نجوم زاوش

    پنجمین نشست ماهیانه باشگاه نجوم زاوش به همراه مباحث نجومی رویداد های نجومی اخیر هلال ماه جمادی الثانی بناهای نجوم قمر دوم ادامه مطلب
  • پنجمین نشست ماهیانه باشگاه نجوم زاوش

    پنجمین نشست ماهیانه باشگاه نجوم زاوش آخرین نشست سال 1395 همراه مباحث نجومی جذاب ارائه خواهد شد · رویداد های نجومی اخیر · هلال ادامه مطلب
  • چهارمین نشست ماهیانه کانون نجوم زاوش

    چهارمین نشست ماهیانه باشگاه نجوم زاوش با عناوین زیر در روز یکشنبه 3 بهمن 1395 در مکان سالن اجتماعات کانون ها برگزار ادامه مطلب
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
بوران، نام شاتل فضایی متعلق به اتحاد جماهیر شوروی سابق بود که طراحی آن تا حد زیادی مشابه شاتل های ایالات متحده بود و البته دو تفاوت اساسی با آنها داشت: یکی آنکه بوران توانایی پرواز و فرود اتوماتیک را داشت؛  دوم آنکه موشک های کمکی آن پس از پرتاب، قابل استفاده مجدد نبودند.  شاتل فضایی بوران، سوار بر هواپیمای پهن پیکر آنتونوف An-225؛ بزرگترین هواپیمای باربری تاریخ تمامی پروازهای آزمایشی و سرنشین دار بوران که با موتورهای جت معمولی مجهز شده بود، درون جو زمین صورت پذیرفت و این در حالی است که نخستین پرواز مداری آن، بصورت کاملاً اتوماتیک و بدون سرنشین، توسط موشک غول پیکر انرگیا (قوی ترین موشک ساخته شده در تاریخ) در روز پانزدهم نوامبر 1988 از پایگاه فضایی بایکانور (مطلب شماره 228) صورت گرفت. بوران در این پرواز، دو بار به گرد زمین چرخید و در حدود سه ساعت پس از پرتاب، به خانه اش بازگشت. سیستم فرود اتوماتیک بوران قادر بود در صورت وزش مزاحم بادهایی با حداکثر سرعت 54.4 کیلومتر بر ساعت، تنها با اختلاف 3 متر از خط فرود پیش بینی شده فرود بیاید. این در حالی است که در صورت وقوع شرایطی مشابه در حین زمان پیش بینی شده برای فرود شاتل های آمریکایی، عملیات فرود آنها سریعاً لغو می شود. در طول این پرواز کوتاه همچنین از 38 هزار کاشی مخصوص سپر گرمایی شاتل که گرداگرد آن را پوشانده اند، تنها 5 عدد از آنها از دست رفت. دو شاتل دیگر نیز مشابه بوران در حال ساخت بودند؛ اما پس از پرتاب آزمایشی بوران، دیگر شوروی و روسیه هیچ پرتابی از نوع شاتل ها نداشتند و در سال 1993، به دلیل هزینه هنگفت پروژه، ساخت تمامی شاتل ها متوقف شد. پروسه ساخت شاتل پیچکا، تا 97% پیش رفته بود.  اولین و آخرین پرتاب بوران از پایگاه فضایی بایکانور قزاقستان پرواز کوتاه و فوق العاده موفقیت آمیز بوران، حاصل همکاری بیش از 600 مؤسسه از کشور شوروی بود که فعالیتشان را از 1976 آغاز کردند و توسط "والنتین گلوشکو"، از مهندسین ارشد برنامه فضایی شوروی، مدیریت می شدند. هدف اصلی از ساخت بوران، پیشی جستن از برنامه فضایی ایالات متحده بود و گلوشکو با ساخت چنین وسیله ای درصدد سفر به ماه و حتی مریخ برآمده بود اما روند بسیار کند پیشروی پروژه و از همه مهمتر اقتصاد درهم شکسته اواخر عمر نظام سوسیالیسم، بوران را به عنوان نمادی از جنگ سرد، روانه موزه های جهان کرد. هواپیمای آنتونوف An-225؛ بزرگترین هواپیمای باربری تاریخ، تنها برای انتقال بوران طراحی و ساخته شد و از آن پس هیچ هواپیمایی به عظمت آن پا به عرصه وجود نگذاشت. بوران در سال 2001، در حادثه ای مرموز و ناگوار در آشیانه اش منفجر شد و میراث مهندسی برتر دانشمندان شوروی را با خود برد.
استرلاب نام دستگاهی است که اخترشناسان قدیم ، جهت شناسایی و اندازه‌گیری وسعت و محل ستارگان و حل مسائل علمی و نظری نجوم بکار می‌بردند. این وسیله که قدیمی‌ترین ابزار علمی جهان است، توسط ایرانیان به جهان دانش عرضه شده است و انواعی دارد که با نامهای : کالتام ، توماری ، هلالی ، چلیپایی ، ذورقی ، قوسی ، جامعه جنوبی ، رصدی ، شمالی ، کروی ، مسطح ، خطی و ثلثی مشخص می‌گردد. پیش از اسلام ، تنها از پنج گونه استرلاب یک سوم ، یک ششم ، کروی ، جنوبی و شمالی استفاده می‌شد. پس از رواج اسلام دانشمندان ایرانی بیشتر از انواع مسطح و خطی و کروی استفاده می‌کردند.
در مدت 4 ساعت مانده به نيمه شب 21 ماه ژوئن سال 2005 ميلادي در حالي كه صداهاي نسبتا آرام درياي شمالي روسيه با سرو صدا هاي خاصي تركيب شده بود راكت حمل كننده روسي "ولنا" (موشك بالستيك PCM-50 بين سياره اي  قابل برگشت)   با موشك روسيه به نام "باريسوگلبسك" به آسمان پرتاب شد. اين حمل كننده به جاي راكت جنگي  كاسموس1  كه طول آن 1 متر و جرم آن حدود 110 كيلوگرم به كار برده شد.اين فرضيه كه نور مي تواند فشار ايجاد كند توسط  يوهان كپلر در سال 1619 مطرح شد. در سال 1873 جيمز ماكسول با  تئوري الكترومغناطيسي نوري خودش اندازه فشار را تخمين زد.در سال 1900 دانشمند معروف شوروي "پيتر ليبيدف"توانست با آزمايش قدرت فشار نور را اندازه گيري كند.
در مدت 4 ساعت مانده به نيمه شب 21 ماه ژوئن سال 2005 ميلادي در حالي كه صداهاي نسبتا آرام درياي شمالي روسيه با سرو صدا هاي خاصي تركيب شده بود راكت حمل كننده روسي "ولنا" (موشك بالستيك PCM-50 بين سياره اي  قابل برگشت)   با موشك روسيه به نام "باريسوگلبسك" به آسمان پرتاب شد. اين حمل كننده به جاي راكت جنگي  كاسموس1  كه طول آن 1 متر و جرم آن حدود 110 كيلوگرم به كار برده شد.اين فرضيه كه نور مي تواند فشار ايجاد كند توسط  يوهان كپلر در سال 1619 مطرح شد. در سال 1873 جيمز ماكسول با  تئوري الكترومغناطيسي نوري خودش اندازه فشار را تخمين زد.در سال 1900 دانشمند معروف شوروي "پيتر ليبيدف"توانست با آزمايش قدرت فشار نور را اندازه گيري كند.
هر وسيله جديدي که اولين بار با آن رو به رو مي شويد و مي خواهيد با آن کار کنيد، هيجاني توأم با کمي ترس در شما به وجود مي آورد. ترسي که نشانه نا آشنايي شما با آن وسيله است و اينکه چگونه بايد از آن استفاده کرد. اگر هيچ راهنمايي در دسترس نباشد، اين ترس کم کم جاي خود را به نا اميدي يا حتي از آن بدتر به دلزدگي ميدهد. اولين تلسکوپي هم که خريديد يا با آن روبه رو شديد از اين قاعده مستثني نيست. به همين دليل قبل از اينکه بگوييم چگونه از تلسکوپ استفاده کنيد بهتر است اول کمي با اين وسايل آشنا شويد. تلسکوپ در واقع يک دوربين معمولي است که براي رصد اجرام سماوي تغييراتي در آن ايجاد شده است و مانند تمام وسايل ديگري که در روز با آنها سروکار داريم داراي انواع و کاربردهاي مختلف است. بجز جزئياتي که به ساختمان و اصول کار اين وسايل مربوط مي شود وجه تمايز تلسکوپها، توان تفکيک و توان آشکار سازي اجسام کم نورتر است. اينکه اين تلسکوپ بزرگنمايي اش چقدر است يا تصوير را چقدر جلو مي آورد، جملاتي اشتباهند .چون بزرگنمايي با تعويض چشمي يا استفاده از بعضي وسايل کمکي کم يا زياد مي شود. از نظر ساختار نيز تلسکوپها تفاوتهاي اساسي با هم دارند. انواع تلسکوپهاتلسکوپهايي که با نور مرئي کار مي کنند به سه دسته کلي شکستي، بازتابي و بازتابي ـ شکستي تقسيم ميشوند. هر کدام از اين گروه ها خود به چند دسته ديگر تقسيم مي شوند که در نهايت شما را در مقابل تعداد زيادي تلسکوپ قرار مي دهد. نترسيد در عمل فقط چند نمونه تلسکوپ براي استفاده هاي آماتوري توليد و به بازارعرضه مي شود و متأسفانه در بازاري مثل بازارکشور ما عملاً انتخابهاي شما بسيار محدودتر هم مي شود. با وجود اين فکر مي کنم آشنايي با آنها براي همه ما مفيد باشد.تلسکوپهاي شکستي اين نوع تلسکوپها از نظر ساختار تنوعي ندارند. همان طور که درکتابهاي دوره هاي مختلف تحصيلي نوشته شده است، اين تلسکوپها از يک عدسي شيئي و يک عدسي چشمي تشکيل شده اند. اما هر چه هست زير سر عدسي شيئي است. هر چه عيب هايي مانند کج نمايي کروي، کج نمايي رنگي، آستيگماتيسم و چند عيب ريز و درشت ديگر در عدسي اصلي کمتر باشد تلسکوپ بهتر و در نتيجه قيمت آن گرانتر است. در اين نوع تلسکوپها با دو اصطلاح آکروماتيک (Achromatic) يا بدون رنگ و آپوکروماتيک (Apochromatic) يا بدون رنگ تصحيح شده رو به رو مي شويم. اصطلاح دوم بيشتر از آنکه جنبه فني داشته باشد، تجاري است. البته نه به معناي واقعي کاملاً تجاري.عدسيهاي شيئي آپوکروماتيک معمولاً از سه قطعه و آکروماتيک از دو قطعه شيشه به هم چسبيده ولي با جنسهاي متفاوت تشکيل شده اند. در تلسکوپهايي که ازعدسي آپوکروماتيک استفاده مي کنند عيبهاي معمول عدسيها به نحو چشمگيري کاهش پيدا کرده اند و اين کم شدن عيب ها به معناي کار بسيار زياد روي عدسيها هنگام طراحي، تراش و پوشش دادن است. به همين دليل است که مي بينيم دو تلسکوپ شکستي که ظاهراً تفاوتي با هم ندارند از نظر کيفيت و صد البته قيمت اصلاً با هم قابل قياس نيستند تلسکوپهاي بازتابياين نوع تلسکوپها بسيار متنوع اند و همگي بر اساس انعکاس نور از يک آينه مقعر طراحي مي شوند. اولين نمونه از يک تلسکوپ بازتابي را فردي بنام جيمز گريگوري اهل اسکاتلند در سال 1663 ميلادي طراحي کرد و نيوتن در واقع 9 سال پس از وي ساده ترين نوع تلسکوپ بازتابي را طراحي نمود و ساخت. بعدها اين نمونه از تلسکوپها را به نام مخترعين يا سازندگان آنها نامگذاري کردند و ما قصد داريم براي معرفي اين نوع از تسکوپها در ابتدا به سراغ ساده ترين نوع برويم. تلسکوپ نيوتوني ساده ترين نوع تلسکوپ چه از نظر قوانين نورشناسي و چه طراحي و ساخت، تلسکوپ نيوتوني است. اين تلسکوپ از يک آينه مقعر (که هر چه شکل آن به يک سهمي دوار نزديکتر باشد کيفيتش بهتر است)، يک آينه تخت و يک عدسي چشمي تشکيل شده است. نکته بسيار مهمي که در اين تلسکوپ و ساير تلسکوپهاي بازتابي بايد به آن توجه کرد آينه مقعر اصلي است. شکل، پوشش سطحي و جنس آينه نقش تعيين کننده اي در کيفيت تصوير دارد. موادي مانند فلزات يا پلاستيکها به دليل خواصي که دارند کارآيي لازم و مفيدي براي ساخت آينه ندارند.     تلسکوپ کاسگرين خروج نور از کنار بدنه تلسکوپهاي نيوتوني کار رصد با آنها را کمي مشکل مي کند. از طرف ديگر هر چه فاصله کانوني آينه بزرگتر باشد طول لوله تلسکوپ هم بزرگتر مي شود، که اين به معناي سنگينتر و مشکلتر شدن استقرار و هدايت تلسکوپ است. براي حل اين مسئله طرحهاي زيادي داده شده است که يکي از آنها طرح تلسکوپ کاسگرين است. تلسکوپ کاسگرين شامل يک آينه مقعر با سوراخ مرکزي، يک آينه محدب کوچکتر که قبل از نقطه کانون آينه اوليه قرار مي گيرد و يک عدسي چشمي ميباشد. طول لوله اين تلسکوپها بسيارکوتاه است و از اين رو براي رصدهاي بيرون از شهر و حمل و نقل، بسيار مناسب اند. اين نوع تلسکوپها معمولاً عيب کج نمايي کروي و آستيگماتيسم دارند. نمونه ديگري از اين نوع تلسکوپ که به نام ريچي ـ کِرتين مشهور است اين عيب ها را تا حد زيادي رفع کرده است. تلسکوپ کودهبا تغيير وضعيت تلسکوپ بازتابي (جهت آن) چشمي تلسکوپ هم در وضعيتهاي مختلف قرار مي گيرد. اين مسئله شايد براي تلسکوپهاي کوچک و متوسط قابل حل باشد ولي فکر کنيد اگر براي تعقيب يک جسم مجبور باشيد از يک نردبان استفاده کنيد آنوقت چقدر رصد کردن مشکل مي شود! به خصوص اگر بخواهيد تجهيزاتي سنگين و بزرگ (مثلاً يک طيف نگار) هم به تلسکوپ وصل کنيد. براي حل اين مشکل بايد کاري کرد که محل خروج نور به وضعيت نشانه روي تلسکوپ وابسته نباشد. به همين دليل سيستم کوده به وجود آمد و هم اکنون بسياري از تلسکوپهاي بزرگ جهان از آن بهره مي برند. البته چند نوع تلسکوپ کوچک آماتوري هم با اين سيستم طراحي شده اند که عرضه شان در بازار بسيار محدود است. تلسکوپهاي شکستي- بازتابي (کاتاديوپتريک)شايد انتخاب اين نام براي اين نوع تلسکوپها مناسب نباشد ولي چون به هر حال از يک عدسي و يک آينه به صورت همزمان براي تشکيل تصوير استفاده مي شود، اين نام را روي آنها گذاشتيم. اين عدسي براي تصحيح عيب هاي کج نمايي کروي و آستيگماتيسم طراحي مي شوند چون ساخت آينه هاي بدون عيب هاي ذکر شده واقعاً کار مشکلي است. عدسي يا تيغه اشميتيکي از راههاي تصحيح عيب هاي آينه اوليه تلسکوپهاي بازتابي، شکستي و شکستي- بازتابي قرار دادن تيغه اي شيشه اي با شکلي خاص است که انحناهاي سطحش متناسب با شکل آينه اصلي است. به اين عدسي يا تيغه، تيغه اشميت مي گويند. ترکيب اين تيغه با تلسکوپهاي بازتابي، نمونه هايي از تلسکوپ را به وجود مي آورد که به آن اشميت- کاسگرين، اشميت- نيوتوني يا ... مي گويند. البته از اين بين اشميت- کاسگرين، يکي از متداولترين و مشهورترين نوع تلسکوپهاي آماتوري امروزي است. استقراراين از انواع تلسکوپها، ولي اين وسايل بايد روي وسيله اي قرار گيرند تا بتوان آنها را به جهات مختلف نشانه رفت. به اين وسايل پايه و استقرار مي گويند. پايه ممکن است از جنس فلز يا چوب باشد و قابليت تحرک هم داشته باشد که به اين پايه ها، پايه هاي متحرک ميگويند و يا ميتواند از جنس فلز يا بتون باشد که بطور ثابت بر روي زمين نصب ميشود که به اين مدلها، پايه هاي ثابت گفته ميشود. سه پايه ها زياد متنوع نيستند اما استقرارها از تنوع بيشتري برخوردارند. به طورکلي استقرارها به دو دسته سمت- ارتفاعي و استوايي تقسيم مي شوند و هر کدام از آنها نيز به چند زيرگروه تقسيم ميشوند. استقرار سمت- ارتفاعي (Altazimuth )سه پايه دوربين هاي عکاسي مثال بسيار خوبي از استقرار سمت- ارتفاعي است. در اين نوع استقرار، تلسکوپ توانايي حرکت 360 درجه در سمت (افق دور تا دور شما) و 180 درجه (از0 تا 90 درجه و برعکس) در ارتفاع را دارد. مشکل اصلي اين استقرار هنگامي مشخص مي شود که بخواهيد با آن رصد کنيد. چون براي خنثي کردن حرکت زمين و اينکه جسم مورد نظرتان هميشه در چشمي باشد بايد لحظه به لحظه تلسکوپ را در دو محور حرکت بدهيد و اين کار در بزرگنمايي هاي زياد دردسر آفرين است. ولي از نگاه ديگر چون استفاده از آن ساده است و احتياجي به تنظيم اوليه ندارد براي مبتديان بسيار مناسب است.يکي ديگر از انواع استقرارها، استقرار سمت- ارتفاعي تلسکوپهاي دابسوني هستند. جان دابسون، طراح اين نوع پايه ها، خود يکي از بزرگترين و معروفترين افرادي است است که تلاش فراواني براي همگاني کردن علم و به خصوص علم نجوم کرده است. اين پايه ها علاوه بر سهولت استفاده، بسيار ارزان قيمت هستند و با تلسکوپهاي نيوتوني استفاده مي شوند. متأسفانه اين نوع پايه در ايران شناخته شده نيست و تاکنون کمتر کسي از اين نوع استقرار استفاده کرده است. استقرار استوايي(Equatorial)اگر يکي از محورهاي استقرار تلسکوپ (محور بعد) را به گونه اي تنظيم کنيم که در امتداد محور زمين قرار گيرد به صورتي که تلسکوپ بتواند به آساني حول اين محور بچرخد، مي توان چرخش زمين به دور خود را فقط با چرخش يک محور خنثي کرد. به اين نوع استقرار، استقرار استوايي مي گوييم که خود به سه دسته اصلي: آلماني، چنگالي و انگليسي تقسيم مي شوند. استقرارهاي آلماني که خود چندين نوع را شامل مي شود، به صورت گسترده در تلسکوپهاي آماتوري کوچک و متوسط و استقرار چنگالي در تلسکوپهاي بازتابي آماتوري متوسط  و بزرگ و حرفه اي استفاده مي شوند. ولي استقرار انگليسي فقط در تلسکوپهاي بزرگي مانند تلسکوپ هيل (تلسکوپ 5 متري رصدخانه مونت پالومار در آمريکا) استفاده شده است. وسايل جانبيوسايل جانبي، ابزارهاي متعددي هستند که مي توان به کمک آنها از تلسکوپ استفاده بهتري کرد و يا کارهاي ديگري بجز رصد مستقيم با آن انجام داد. عمومي ترين اين وسايل عبارتند از: 1- چشميچشمي ها وسايلي هستند که به کمک آنها مي توان تصاويري را که تلسکوپ تشکيل مي دهد، ديد. اين وسايل از تنوع بسيار زيادي برخوردارند و معرفي آنها خود يک مقاله مفصل را مي طلبد. ولي نکته مهمي که در انتخاب چشمي بايد در نظر بگيريد اين است که فاصله کانوني اش بايد در حدي باشد که در محدوده حداقل و حداکثر بزرگنمايي تلسکوپ جا گيرد. چون چشمي هايي که تصويري بزرگتر از آن حد به وجود مي آورند، اصلاً تصوير خوب و قابل رؤيتي نيست.رابطه تقريبيD  8/27 ≥ بزرگنمايي که D قطر شيئي (يا آينه اصلي) بر حسب ميلي متر است مي تواند به شما در محاسبه انتخاب چشمي مناسب کمک کند. در ضمن بزرگنمايي از رابطه: فاصله کانوني چشمي/ فاصله کانوني شيئي = بزرگنمايي حساب مي شود. فواصل کانوني داخل رابطه هر دو بر حسب ميليمترند. چشمي هاي ميکرومتردار و چشمي هاي چراغ دار مدرج هم از انواع چشمي ها هستند که براي طرحهاي رصدي آماتوري و جدي بسيار کارآمدند.2- عدسي بارلوگاهي براي عکاسي يا رصد مستقيم احتياج به بزرگنمايي هاي زياد داريد. در اين هنگام مي توانيد از چشميهاي با فاصله کانوني کم و يا از وسايلي که بزرگنمايي را با ضريبي معين افزايش مي دهند، استفاده کنيد. اين وسايل را بارلو مي گويند و ضريب بزرگنمايي آنها معمولاً بين 5/1 تا 4 برابر است. استفاده از بارلو براي رصد مستقيم توصيه نمي شود ولي داشتن آن بهتر از نداشتنش است. 3- صافي (فيلتر)اين ابزارها از تنوع زيادي برخوردارند، صافي هاي رنگي، صافي هاي پولارويد (قطبي کننده)، صافي هايي که نور مزاحم شهر را کاهش مي دهند و ... . استفاده از صافي ها بسته به نياز شماست و هيچ توصيه اي در مورد آن نميتوان کرد. بعضي از صافي ها روي چشمي نصب مي شوند و بعضي ديگر روي دهانه ورودي نور به تلسکوپ. فقط اين نکته را به ياد داشته باشيد که صافي خورشيدي بهتر است از نمونه هائي باشد که روي دهانه ورودي نور نصب مي شود.4- چپقي (Diagonal)اين وسايل به دو دسته آينه اي و منشوري تقسيم مي شوند و فقط براي تغيير زاويه خروج نور استفاده ميشوند. چپقي ها معمولاً بين خروجي نور در تلسکوپ و چشمي سوار مي شوند و باعث سهولت استفاده از چشمي ميشوند. 5- مستقيم کنندهاين وسايل کمتر به درد منجمان مي خورد و بيشتر براي ديدن مناظر زميني استفاده مي شود و کار آن مستقيم کردن تصوير معکوسي است که در چشمي تلسکوپ تشکيل مي شود. اين وسايل به دو دسته منشوري و عدسي دار تقسيم مي شوند که نوع دوم در اصل يک بارلو هم هست. 6- وسايل کمکي عکاسياين وسايل هم تنوع زيادي دارند و براي اتصال دوربين عکاسي به تلسکوپ ساخته شده اند:پايه سوار تلسکوپ ( Piggy Back ) : اين وسيله کارش اتصال بدنه دوربين به بدنه اصلي تلسکوپ است تا به کمک استقرار تلسکوپ و در صورت امکان با موتور ردياب تلسکوپ، دوربين براي مدت زيادي (زمان نوردهي) بتواند هدف خود را دنبال کند.حلقه T  (T-Ring): که بر خلاف اسمش کمتر شبيه به حرف T است و کار آن تبديل کردن دهانه مخصوص نصب عدسي روي دوربين (که براي هر دوربين متفاوت است) به استاندارد رايج تلسکوپها و وسايل جانبي آنها است. هر دوربين فارغ از نوع تلسکوپ براي خود يک حلقه T  دارد. به عنوان مثال حلقه تي نيکون يا پنتاکس.آداپتور (T-Adaptor) : آداپتور براي افزايش فاصله بين دوربين و تلسکوپ و قرار دادن وسايل کمکي بين دوربين و تلسکوپ (مثل چشمي يا فيلتر) استفاده مي شود. اين وسيله براي هر تلسکوپي که دهانه خارجي نور يکساني داشته باشد قابل استفاده است.لوله افزايش دهندهExtender tube) ) : براي افزايش فاصله بين دوربين و تلسکوپ و قرار دادن وسايل کمکي مثل چشمي بين دوربين و تلسکوپ استفاده مي شود. خوب، هر چه در مورد تلسکوپ گفتيم کافي است. اين اطلاعات براي شناخت مقدماتي و اوليه شما از اين وسايل مهم نجومي بود. اين که کدام نوع تلسکوپ خوب است يا کدام مناسب نيست، بسته به نياز، نوع کار و بودجه اي است که براي خريد تلسکوپ در نظر گرفته ايد. ما توصيه مي کنيم که هنگام خريد حتماً از يک مشاور کمک بگيريد. هميشه ارزان خريدن به نفع آدم تمام نمي شود! نصب تلسکوپبعد از خريد تلسکوپ مي خواهيد کار رصد را شروع کنيد در جعبه را باز مي کنيد و با يک سري وسايل و ابزارهاي مختلف روبرو مي شويد. براي اينکه اين وسايل به يک تلسکوپ آماده براي رصد تبديل شود، بايد آنها را به هم وصل کرد. اينکه چطور بايد آنها را به هم وصل کرد بسته به نوع و مدل تلسکوپ دارد. از اين رو يا بايد از يک کارشناس کمک بگيريد يا کتابچه راهنماي آن را بدقت مطالعه کنيد. ولي به طور کلي در تمام تلسکوپها چه از نوع بازتابي و يا شکستي و چه با استقرار سمت - ارتفاعي و يا استوايي اين مراحل را بايد به ترتيب انجام دهيد:1- نصب پايه2- اگر استقرار از پايه جدا باشد بايد آنرا روي پايه نصب نمود.3- نصب تلسکوپ روي استقرار4- نصب جوينده (جوينده دوربين کوچکي است که به شما در نشانه روي به سوي جرم خاصي کمک مي کند)5- نصب چشمي6- هم خط کردن جوينده با تلسکوپ7- اگر پايه و استقرار به تنظيم احتياج داشته باشند ( مثل استقرارهاي استوايي) تنظيم کردن آنها.توضيحات فوق هر چند خلاصه بود اما بهتر است بعضي از مراحل را بيشتر توضيح دهيم. نصب جوينده:جوينده يا منظرياب، دوربين کوچکي است با بزرگنمايي کم و ميدان ديد وسيع که به رصدکننده اين امکان را مي دهد که جسم مورد نظر خود را راحتتر پيدا کند. چون بزرگنمايي تلسکوپها معمولاً زياد است، پيدا کردن و نشانه روي آن روي جسمي خاص بخصوص براي افراد کم تجربه کار مشکلي است. به همين دليل جوينده ها با بزرگنمايي کم (حتي در بعضي از نمونه ها بدون بزرگنمايي) به کمک شما مي آيند. در چشمي جوينده ها علائمي (به عنوان مثال يک بعلاوه) تعبيه شده است که اگر جسم در مرکز آن علامت قرار گيرد، حتي در چشمي تلسکوپ هم ديده مي شود ولي به شرطي که اين دو با هم، همخط باشند. همخط بودن تلسکوپ با منظرياب به اين معني است که محور نوري هر دو با هم موازي باشند. در بعضي از نمونه ها که جوينده به صورت ثابت روي تلسکوپ نصب شده است، اين هم خط شدن در کارخانه سازنده انجام مي شود ولي در نمونه هايي که منظرياب قابل نصب و تعويض است اين کار را شما بايد انجام دهيد.لابد ميپرسيد چگونه؟يک چشمي با بزرگنمايي متوسط يا کم برداريد و در جاي چشمي تلسکوپ قرار کنيد. پايه نگهدارنده جوينده را در سر جاي خود محکم کنيد و سپس جوينده را داخل پايه نصب کنيد. 3 يا 6 پيچ وظيفه نگهداشتن جوينده و تنظيم آن را بر عهده دارند. اين پيچها را آن قدر بپيچانيد تا جوينده در جاي خود ثابت و محکم شود. حال بدون استفاده از جوينده تلسکوپ را روي جسمي دور (هر چه دورتر باشد بهتر است) نشانه برويد. طوري که در مرکز ديد شما قرار گيرد. حال اگر با جوينده به موضوع انتخابي نگاه کنيد مي بينيد که در يکي از گوشه هاي منظر ياب ديده مي شود. با تغيير دادن وضعيت آن 3 يا 6 پيچي که قبلاً گفتيم، کاري کنيد که جسم دقيقاً در مرکز علامت بعلاوه جوينده قرار گيرد (تلسکوپ در حين اين کار نبايد حرکت کند). تا اينجا جوينده با تلسکوپ تا حد زيادي همخط شده است. براي تنظيم دقيقتر، همين کار را با يک ستاره پر نور انجام دهيد ولي خيلي سريع، چون اگر تلسکوپ شما موتور نداشته باشد ستاره در مدت زمان کوتاهي از ميدان ديد تلسکوپ خارج خواهد شد. اگر اين کار را با ستاره قطبي انجام دهيد بهتر  است، چون که جابجا نمي شود.تنظيم کردن پايه و استقراراگر تلسکوپ شما استقرار سمت- ارتفاعي دارد، تنها کاري که بايد انجام دهيد تنظيم درجه ارتفاع پايه است ولي در استقرارهاي استوايي کار کمي مشکلتر است. در اين نوع استقرارها محور اصلي تلسکوپ بايد با محور چرخش زمين بدور خود موازي شود. اين کار را قطبي کردن مي گويند.براي قطبي کردن تلسکوپ بهتر است در ابتدا از کسي که در اين زمينه تجربه دارد کمک بگيريد. ولي به صورت خلاصه (و البته غير دقيق) مي توان به اين صورت عمل کرد که اول پيچ تنظيم عرض جغرافيايي را شل کنيد و محور اصلي استقرار را روي عرض جغرافيايي محل رصد تنظيم کنيد (يک شاخص مدرج روي استقرار به همين منظور ساخته شده است). حال بدون اينکه با پيچهاي حرکتي تلسکوپ آن را جابجا کنيد ، پايه تلسکوپ را آنقدر بچرخانيد تا رو به شمال بايستد. دراين حالت بايد لوله تلسکوپ با محور اصلي استقرار در يک جهت باشند. يک چشمي با بزرگنمايي متوسط در جاي چشمي بگذاريد. بايد ستاره قطبي را در مرکز چشمي ببينيد. اگر نبود تلسکوپ و پايه را ( هر دو با هم) آنقدر بچرخانيد تا ستاره قطبي در مرکز ميدان ديد چشمي شما قرار گيرد. اکنون تلسکوپ به صورت تقريبي قطبي شده است. البته بعضي از تلسکوپها يک سري وسايل کمکي دارند که اين کار را ساده تر مي کند. به هر صورت براي اولين بار قطبي کردن، کمک گرفتن از يک متخصص يا يک فرد با تجربه در اين زمينه ضروري است. مثل اينکه تمام کارهاي اوليه را انجام داديم، حال نوبت کار اصلي است. بيائيد رصد کنيم:تلسکوپ آماده کار است. با يک چشمي با بزرگنمايي کم شروع کنيد. در جوينده، جسم مورد نظر را پيدا کنيد. آن را در مرکز جوينده قرار دهيد و پيچهاي اصلي بعد و ميل (يا سمت و ارتفاع) را کمي محکم کنيد. حال در چشمي دنبال جسم بگرديد. آنقدر تلسکوپ را جابجا کنيد تا جسم در مرکز چشمي قرار گيرد. حالا اگر بخواهيد ميتوانيد چشمي را با يک چشمي با بزرگنمايي بيشتر عوض کنيد و باز هم سعي کنيد جسم در مرکز ميدان ديد قرار گيرد. مي دانيم که اولين تجربه، شما را شگفت زده مي کند ولي اين نکته را بخاطر بسپاريد که ستاره ها حتي با بزرگترين تلسکوپهاي جهان هم به صورت يک نقطه روشن ديده مي شوند و سحابي ها و کهکشانها هم به صورت توده اي ابر مانند. راستي اين نکته را هم فراموش نکنيد که قبل شروع کار با تلسکوپ کنيد بهتر است با آسمان شب و صورتهاي فلکي آشنائي بيشتري پيدا کنيد و ستارگان و اجرام مهم هر صورت فلکي را بشناسيد. انجام اين کار با نقشه ها و اطلسهاي ستاره اي امکان پذير است و شما که ميخواهيد در آسمان سير کنيد مي بايست طرز کار با نقشه ها را هم ياد بگيريد. چند نکته مهم:*      تلسکوپ وسيله اي حساس است. به همين دليل در کار کردن با آن بايد دقت زيادي کرد. يک ضربه کافي است تا يک تلسکوپ اشميت کاسگرين گران قيمت به آينه دق تبديل شود. *      به هيچ وجه برا ي تميز کردن سطوح نوري چه آينه، چه عدسي و چه چشمي از وسايلي مانند دستمال کاغذي يا پارچه هاي معمولي استفاده نکنيد. در اين ميان آينه هاي تلسکوپ حساسيت ريادي دارند و حتماً بايد با شيوه اي مخصوص آنها را تميز و گردزدائي نمود. *      در داخل تلسکوپ و چشمي بجز چند تيغه فلزي، آينه و عدسي چيز ديگري وجود ندارد. از باز کردن آنها جداً خودداري کنيد چون تنظيم و همخط سازي تلسکوپ شما به هم ميخورد. *      اگر تلسکوپي بازتابي يا شکستي- بازتابي داريد و هر کاري مي کنيد تصوير واضح نمي شود احتمالاً تلسکوپ از حالت هم محوري خارج شده است. براي تنظيم آن مي توانيد از مقاله اي که به همين منظور در آينده در همين سايت قرار داده ميشود استفاده کنيد. اگر موفق نبوديد به فروشنده يا نمايندگي آن مراجعه کنيد. *      اگر تلسکوپ شما موتور ردياب دارد، پيش از روشن کردن آن از متعادل بودن تلسکوپ روي استقرار (بالانس وزن) مطمئن باشيد. چون فشار بيش از حد به موتور باعث آسيب ديدن آن مي شود. *      براي رصد خورشيد حتماً از فيلترهاي مطمئن و مناسب استفاده کنيد و در طول روز تلسکوپ را هرگز بدون فيلتر به سمت خورشيد نبريد.منبع: سایت اخترنما
رادیوتلسکوپها همانند دستگاه‌های رادیویی معمولی که در تمام منازل یافت می‌شود، کار می‌کنند. اما میان این دو وسیله، دو تفاوت عمده وجود دارد. اول امواجی که رادیو‌تلسکوپها مجبور به آشکار سازی آنها هستند، بسیار ضعیف بوده و دوم رادیوتلسکوپها باید تمام سیگنالهای دریافتی را برای آنالیزهای بعدی ذخیره نمایند.
قسمت دوم ساخت دستگاهی برای دیدن کسوفمتن مقاله انگلیسی  است ولی متن پیچیده ای ندارد و براحتی  قابل فهم است. عزیزانی که دوست داند مقاله را بخوانند برای ادامه مطلب کلیک کنند.منبع:  http://www.exploratorium.edu/eclipse/how2.html Optical Projection Pinhole images are pretty dim and small. There's another projection method that uses a pair of binoculars. DO NOT LOOK THROUGH THE BINOCULARS! (Click the image for expanded instructions) First, you should firmly fix the binoculars to a tripod. You can do this with duct tape (what else?). Cut out a shield made of cardboard and tape it to the front of the binoculars with the lenses sticking through holes that you cut. Put the lens cap over one of the large binocular lenses or tape over one of the front lenses with duct tape. (You really only need a monocular for this.) Use the duct tape to seal any holes that leak light past the cardboard. Point the binocular towards the sun while holding a piece of white cardboard about a foot behind the eyepiece. It will take a little effort to find the sun. Once you do, you can focus the binoculars to bring the sun to a sharp image. (Click the image for expanded instructions) Be careful not to put your hand or anything flammable near the eyepiece! The concentrated sunlight exiting there can cause a nasty burn or set something ablaze! Now you can watch a beautiful, bright, magnified image of the sun as the eclipse proceeds. You will have to adjust the tripod to account for the earth's rotation. One possible warning here. You might give your binoculars a cooling break now and then. The eyepiece may become overheated and the lens elements may separate if you leave it on the sun too long. You've been warned! Filters If you feel that you just have to look directly at the sun, be absolutely sure that you have the correct filter. Just because a filter makes the sun seem dim does not mean that it's blocking invisible infrared or ultraviolet radiation that will certainly cause eye damage in short order. Do not use sunglasses, polaroid filters, smoked glass, exposed color film, x-ray film, or photographic neutral density filters. Make sure that the supplier of your eclipse filter is reputable and reliable. A few are listed below. You can, for instance, look at the sun with a number 14 welders glass. Get this from a welding supply store. Silver-based black-and-white photographic emulsions, when exposed and developed fully can be used if you are experienced and knowledgeable in this area. You might need several layers. It's easier, though, to spend a couple of bucks on a filter you know is safe. If you want to use a filter on a telescope, only use the filter supplied by the manufacturer or by a manufacturer who makes the filter specifically for the instrument you are using. In some cases, this is bad advice. The suppliers of some cheap refractors supply a welder's glass filter that screws on to the eyepiece. DO NOT USE THESE! They may heat up and crack as you are looking through the telescope. A proper solar filter always goes on the front end of the telescope, blocking the sunlight before it enters the optical system. Do not use this type of telescope filter: (Click the image to see a larger view.) By following the instructions above and using a modicum of good sense, you will be able to enjoy solar eclipse after solar eclipse. I have! Links Filter suppliers from Fred Espenak's wonderful web site <http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/SEhelp/safety.html> Information about solar viewing from "Mr. Eclipse" <http://www.mreclipse.com/Special/filters.html> ABELexpress - Astronomy Division, 230-Y E. Main St., Carnegie, PA 15106. (412) 279-0672 Celestron International, 2835 Columbia St., Torrance, CA 90503. (310) 328-9560 <http://www.celestron.com> Meade Instruments Corporation, 16542 Millikan Ave., Irvine, CA 92714. (714) 756-2291 <http://www.meade.com> Orion Telescope Center, 2450 17th Ave,, P.O. Box 1158-S, Santa Cruz, CA 95061 (408) 464-0446 <http://www.telescope.com/interact/default.asp> Thousand Oaks Optical, Box 4813, Thousand Oaks, California 91359 (805) 491-3642 <http://www.thousandoaksoptical.com/> Rainbow Symphony, Inc., 6860 Canby Ave. #120, Reseda, CA 91335 (818) 708-8400 <http://www.rainbowsymphony.com/> Assistpoint Limited, 40 Allendale Road, Barnsley, South Yorkshire, S75 1BJ, United Kingdom (tel) 0114 238 7569 <http://www.eclipseglasses.co.uk/>
چگونه خورشید گرفتگی را ببینیم؟به دلیل اینکه این مطلب دیر بدست من رسید فرصت نشد که آنرا ترجمه کنم. البته متن ساده ای دارد و براحتی می توان منظور نویسنده را متوجه شد. لذا فعلا این مطلب را در سایت قرار دادم تا انشاء الله سر فرصت‌ آن را ترجمه کنیم. منبع: http://www.exploratorium.edu/eclipse/how.html
شاتل فضايي، يك سامانه حمل و نقل فضايي سرنشين‌دار، قابل بازگشت و قابل استفاده مجدد است. امروزه ايالات متحده از اين وسيله براي حمل فضانوردان، ماهواره‌ها، ايستگاه‌هاي فضايي و مواد و تجهيزات مورد نياز ايستگاه‌هاي فضايي استفاده مي‌كند. «شاتل» در زبان انگليسي به معناي رفت وآمدكننده است.
در چند سال اخير به دليل فعاليت مراکزي که به طور تخصصي به ارائه ابزارها و منابع مورد نياز رصدگران آسمان پرداخته اند، تنوع و فراواني ابزارهاي رصدي موجود در ايران رشد چشمگيري داشته است.

اخبار موزائیکی هفته

  • پیش فرض
  • عنوان
  • تاریخ
  • تصادفی

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری