سوفیا و غبار اطراف سیاهچاله های فعال!

تلسکوپ سوفیا (SOFIA) غبار جالبی را در اطراف سیاهچاله های فعال یافته است!   تصویری هنری از حلقه باریک غبار که می تواند فعالیتهای پرانرژی اطراف
یک سیاهچاله ابرچگال را پنهان سازد

محققان در دانشگاه سن آنتونیو تگزاس به وسیله رصدخانه فروسرخ استراتوسفری ناسا دریافته اند که غبار اطراف سیاهچاله های فعال و پرانرژی، بسیار فشرده تر از چیزی است که پیش از این تصور می شد.

بسیاری از کهکشان های بزرگ یک سیاهچاله ابرچگال در مرکز خود دارند که تعداد زیادی از آن ها نسبتا آرام و کم فعالیت هستند. سیاهچاله مرکز کهکشان ما نیز از این نوع است. اما در مواردی، این سیاهچاله ها در حال مصرف جرم بسیاری زیادی هستند که موجب انتشار انرژی بسیار زیادی می شود. به این سیاهچاله های فعال، هسته فعال کهکشان می گویند.

مطالعات پیشین به این ایده منتهی شده بود که تمام هسته های فعال مرکز کهکشان ساختار مشابهی دارند و مدل ها نشان می دهند که ساختار غبار اطراف این سیاهچاله های دونات شکل است. با استفاده از ابزاری به نام دوربین فروسرخ اجرام محو (Faint Object infraRed CAmera for the SOFIA Telescope = FORCAST)، گروه محقق نشر طیف فروسرخ را در اطراف 11 سیاهچاله ابرچگال که هسته های فعال کهکشان هایی در فاصله 100میلیون سال نوری و بیشتر هستند، مشاهده کردند؛ همچنین آن ها معیارهایی مانند سایز و پراکندگی غبار در هر بخش از اطراف سیاهچاله را نیز اندازه گیری کرده اند.

در یک مقاله که به تازگی در ماهنامه انجمن نجوم سلطنتی (بریتانیا) منتشر شده است، گروه تحقیق بیان کرده اند که دیسک اطراف سیاهچاله حدود 30درصد کوچک تر از پیش بینی ها بوده است و همچنین اوج نشر فروسرخ آن ها، طول موجی بیش از آنچه تصور می شد دارد. نتیجه این موارد آن است که غبار اطراف مرکز سیاهچاله فشرده تر از پیش بینی ها باشد!

با وجود این یافته ها، تحقیقات زیر نظر تیم این دانشگاه ادامه می یابد تا اطمینان حاصل شود که علت این تفاوت میزان نشر فروسرخ نسبت به پیش بینی های قبلی،  تنها فشردگی غبار در آن نواحی باشد و منشا دیگری نداشته نباشد.

 

*سوفیا چیست؟

سوفیا یا همان رصدخانه فروسرخ استراتوسفری ناسا (NASA’s Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy)، یک هواپیمای بویینگ 747SP jetliner است که برای حمل یک تلسکوپ 100اینچی (2.5 متری) تغییر کاربری داده شده است. این رصدخانه پروژه مشترکی است بین سازمان فضایی امریکا (ناسا) و سازمان هوافضای آلمان (DLR) که مدیریت برنامه های آن بر عهده مرکز پژوهشی در " سیلیکون ولی کالیفرنیا " است و پروژه های تحقیقاتی آن زیر نظر دانشگاه های مریلند، کلمبیا و انستیتو سوفیا در دانشگاه اشتوتگارت آلمان انجام می شود.

علت استفاده از این ابزار به جای رصدخانه های مرسوم زمینی این است که ذرات و بخار آب موجود در جو زمین، مانع عبور مناسب بسیاری از طول موج ها می شود، اما سوفیا بر فراز 99 درصد این آب موجود در اتمسفر پرواز می کند و شرایط بسیار عالی برای انجام پژوهش های جدید را فراهم می کند.

 

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
تیتان

یک چند سالی است که سر به هوا شدیم و از بد حادثه به نجوم گرفتار

نظر دادن

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری