ساکنان شمال اروپا شاهد پدیده شگفت‌انگیز ابرهای شب‌تاب در آسمان بودند. این ابرهای مرتفع که معمولا به رنگ آبی الکتریکی و پس از غروب آفتاب دیده می‌شوند و فقط در تابستان‌ها رخ می‌دهند. ادامه مطلب...
هفته سوم اردیبهشت شامل معجونی از رخدادهای مختلف نجومی است، از بازگشت ناهید به آسمان عصرگاهی، تا خورشیدگرفتگی حلقوی و ملاقات دنیاهای آسمانی مختلف با یکدیگر.خوشبختانه خوانندگان اخبار علمی خبرآنلاین نیز از جمله علاقه‌مندان به نجوم به شمار می‌روند. به همین دلیل تلاش می‌کنیم تا از این پس به شکل هفتگی، آنچه را در انتظار تماشاگران آسمان شب است از پیش به اطلاع شما علاقمندان برسانیم. هفته سوم اردیبهشت شامل معجونی از رخدادهای مختلف نجومی است، از بازگشت ناهید به آسمان عصرگاهی، تا خورشیدگرفتگی حلقوی و ملاقات دنیاهای آسمانی مختلف با یکدیگر.بازگشت ناهید به آسمان عصرگاهی: از سه‌شنبه شب، دوستداران نجوم می‌توانند به دنبال دومین سیاره داخلی منظومه شمسی بگردند که هنگام گرگ و میش شبانگاهی در ارتفاعی اندک از افق غربی-شمال غربی دیده می‌شود. اگرچه شکار این سیاره در نبرد با درخشش نور خورشید هنگام غروب چالشی برای تماشاگران آسمان به شمار می‌رود، رویت ناهید با افزایش ارتفاع آن از افق طی هفته‌های آینده بهتر خواهد شد. خورشیدگرفتگی حلقوی: طی روزهای پنج‌شنبه و جمعه، ماه سایه خود را روی زمین خواهد انداخت و باعث می‌شود تا خورشید طی نخستین گرفت خود در سال 2013 / 1392 به شکل حلقه‌ای از آتش دیده شود. این خورشیدگرفتگی که البته در ایران قابل رویت نیست، در کویئنزلند استرالیا و بخش‌های پاپوا گینه نو اقیانوس آرام به شکل حلقوی دیده خواهد شد. در کویئنزلند خورشیدگرفتگی از ساعت 22:37 و در پاپوا گینه نو از ساعت 23:00 به وقت گرینویچ در روز پنج‌شنبه آغاز خواهد شد. در اندونزی، مالزی، فیلیپین، هاوایی و بخش‌های کوچکی از اقیانوس هند نیز این خورشیدگرفتگی به شکل جزئی صبح جمعه قابل رویت است. شرح عکس: در شامگاه 21 اردیبهشت، سیاره مشتری بالاتر از هلال ماه و سیاره ناهید پایین‏تر از ماه قرار دارند مقارنه ماه و ناهید: عصر جمعه، هلال بسیار جوان و باریک ماه در ارتفاع بسیار پایین از افق بین غرب و شمال غرب با ناهید ملاقات خواهد کرد. مشاهده این مقارنه چالشی واقعی برای علاقمندان خواهد بود، چرا که ارتفاع پایینی دارد و بنابراین بهتر است از جایی که افف بازی دارد به تماشای آن بنشینید. جدایی زاویه‌ای ماه و ناهید تنها 2 درجه خواهد بود، که معادل پهنای انگشت شست در امتداد بازوی کشیده است. استفاده از دوربین‌های دوچشمی مشاهده این مقارنه آسمانی را در درخشش خورشید غروب آسان‌تر خواهد کرد. مقارنه ماه و مشتری: هنگام عصر روزهای شنبه و یکشنبه اگر چشمان خود را به سمت آسمان تاریک غرب بگیرید، هلال ماه را خواهید دید که به جنگ بزرگ‌ترین سیاره منظومه شمسی، مشتری، می‌رود. شنبه شب، ماه در سمت راست و پایین این غول گازی قرار دارد. یکشنبه شب، گویی ماه از روی مشتری پریده است و این بار در سمت بالا و چپ این سیاره قرار خواهد گرفت. جدایی زاویه‌ای این دو دنیا حدود 6 درجه خواهد بود؛ اندکی بیشتر از عرض مشتان شما، هنگامی‌که در حالت بازوی کشیده به آن نگاه کنید. ادامه مطلب...
هاوکینگ، اسرائیل را تحریم کرد ؟ استیفن هاوکینگ، کیهان‌شناس معروف انگلیسی بار دیگر در صدر اخبار جای گرفت، این‌بار به خاطر دلایل ضدونقیض بابت لغو کردن حضورش در کنفرانس سالانه‌ای که از سوی شیمون پرز، رئیس رژیم صهیونیستی برگزار می شود. به گزارش رویترز، قرار بود که این استاد دانشگاه کمبریج در نشست سالانه‌ای شرکت کند که رئیس رژیم صهیونیستی هر سال در ماه ژوئن/خرداد برگزار می‌کند و به همراه بیل کلینتون ( رییس‌جمهور اسبق ایالات متحده) و تونی بلر (نخست‌وزیر اسبق انگلیس) در این کنفرانس سخنرانی کنند؛ اما هاوکینگ با ارسال ای‌میلی به برگزارکنندگان این نشست از حضور در آن انصراف داد.مقامات اسرائیلی برگزارکننده این کنفرانس در واکنش به این ای‌میل، اعتراضات گسترده‌ای را به راه انداختند. سخن‌گوی دانشگاه کمبریج در توضیح این اقدام گفت که پروفسور هاوکینگ در همراهی با کمیته بریتانیایی دانشگاه‌های فلسطین و بر اساس اطلاعاتش از وضعیت فلسطین، تصمیم به بایکوت این کنفرانس گرفته است.چند ساعت بعد، سخنگوی دانشگاه کمبریج با تصحیح سخنان پیشین خود، اعلام کرد که اظهارنظر قبلی بدون اطلاع استیفن هاوکینگ انجام شده و وی به دلیل بیماری از حضور در این کنفرانس منصرف شده است. از قرار معلوم پزشکان این فیزیک‌دان پیر را از سفرهای هوایی منع کرده‌اند. ادامه مطلب...
رئیس سازمان فضایی آمریکا با اشاره به این که قدم گذاشتن روی سیاره مریخ سرنوشت انسان است و این اولویت تا دهه 2030 تحقق می یابد، گفت: باید شکاف دانش کنونی و دانش مورد نیاز برای رسیدن به مریخ را پرکنیم. به گزارش خبرگزاری مهر، چارلز بولدن رئیس سازمان فضایی آمریکا ناسا در همایش کارشناسان فضایی در دانشگاه جورج واشنگتن گفت: به رغم شرایط دشوار اقتصادی، خود را مقید به شکستن مرزهای جدید در اکتشافهای فضایی کرده ایم.وی افزود: مأموریت انسانی به مریخ، امروز دورترین مقصد منظومه شمسی ما است و به یک اولویت برای ناسا تبدیل شده است. کل برنامه اکتشافی ما از این هدف پشتیبانی می کند.درمیان نخستین گامهای برداشته شده برای اعزام فضانورد به مریخ می توان به طرحهای تسخیر و جابجایی یک خرده سیاره تا سال 2025 اشاره کرد، فرآیندی که می تواند به تلاشهای آینده برای اعزام فضانورد به اعماق فضا کمک کند.همچنین "اسکات کلی" فضانورد آمریکایی داوطلب شده تا در سال 2015 یک سال در ایستگاه بین المللی فضایی اقامت داشته باشد تا پزشکان بتوانند به این اطلاعات دسترسی پیدا کنند که چگونه قرارگیری طولانی مدت در معرض گرانش صفر بر تراکم استخوان، جرم ماهیچه و بینایی تأثیر می گذارد.درحال حاضر تعداد درحال چرخشی از فضانوردان جهان حداکثر 6 ماه در ایستگاه فضایی اقامت دارند.به رغم افزایش علاقه به فرود در مریخ و رقابت جدید و متنوع فضایی کشورهای مختلف، هنوز هم کارشناسان نمی دانند که چگونه انسان را به مریخ اعزام کنند.برای مثال، در حال حاضر هیچ وسیله نقلیه فضایی وجود ندارد که انسان را در سفر طولانی تر از هفت ماه به مریخ برساند، لازم به ذکر است که درحال حاضر هیچ طرحی هم برای بازگرداندن این انسانها به زمین وجود ندارد.کارشناسان پزشکی هنوز اطمینان ندارند که انسانهایی که در چنین دوره های طولانی در محیطی با تشعشع بسیار بالا سفر می کنند از نظر فیزیکی چه شرایطی را تجربه خواهند کرد. همچنین این مسئله که این انسانها در سیاره سرخ چگونه می خورند، می آشامند و نفس می کشند نیز موانعی است که باید برآن غلبه کرد.درحال حاضر ناسا تنها سازمان فضایی است که کاوشگران رباتیک خود را با موفقیت روی سطح مریخ فرود آورده است. جدیدترین کاوشگر این سازمان مریخ نورد کنجکاوی است که در آگوست 2012 روی خاک مریخ فرود آمد.این مریخ نورد وزن یک تنی دارد، بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند که اندازه وسیله نقلیه دارای سرنشین به مر یخ باید 40 تن باشد، این وسیله همچنین باید برای پرواز مناسب باشد و از سوی دیگر باید به قدری سوخت در خود داشته باشد که به سرعت به مریخ برسد. ادامه مطلب...
با تمام شدن ذخیره ماده خنک‌کننده تلسکوپ فضایی هرشل، اکنون این تلسکوپ خاموش شده و قرار است تا در ماموریتی جدید به دیدار خورشید برود. بدین ترتیب پرونده یکی از موفق‌ترین تلسکوپ‌های فضایی فروسرخ بسته می‌شود. محمود حاج‌زمان: تلسکوپی فضایی که به خاطر عکس‌هایش از ابرهای پف‌دار زاینده ستارگان جوان شهرت داشت، دو روز قبل (10 اردیبهشت) به کار خود پایان داد. ذخیره هلیوم مایع این تلسکوپ که لازم بود تا دمای ابزار‌های آن را نزدیک به صفر مطلق خنک نگاه دارد تمام شد، و پایان کار تلسکوپ فضایی هرشل را رقم زد.تلسکوپ هرشل که متعلق به آژانس فضایی اروپا (ESA) بود و در سال 2009 / 1388 به فضا پرتاب شد و تقریبا برای همان مدتی که دانشمندان انتظارش را داشتند در فضا به فعالیت پرداخت. با خاموش شدن این تلسکوپ فضایی، اکنون چند آزمایش نهایی روی آن در حال انجام است و مهندسان اسا قصد دارند تا آن را در مدار خورشید قرار دهند؛ جایی‌که تا ابد در آنجا باقی خواهد ماند. ماموریت هرشل مطالعه خاستگاه و منشاء ستارگان و کهکشان‌ها بود. هرشل نخستین تلسکوپی بود که چنین طیف وسیعی از طول موج‌های نور، از فروسرخ دور تا طول موج‌های زیرمیلی‌متری را پوشش می‌داد. این تلسکوپ خصوصا قادر بود تا نواحی سرد فضا را که برای سایر رصدخانه‌ها و تلسکوپ‌ها نادیدنی هستند شناسایی کند. داده‌های به دست آمده از هرشل به اخترشناسان کمک کرد تا کشف کنند که تعداد ستارگان تولیدی کهکشان‌ها در چند میلیارد سال نخست عمر کیهان، بسیار بیشتر از چیزی است که قبلا تصور می‌شد. تلسکوپ فضایی هرشل همچنین داده‌های مربوط به وجود مواد شیمیایی را در سایر اجرام فضایی جمع‌آوری می‌کرد. اخترشناسان از این داده‌ها استفاده کردند تا سایر مکان‌هایی را که مثلا دارای آب هستند شناسایی نمایند. به کمک این داده‌ها آنها موفق شدند تا هسته‌ای پیش‌ستاره‌ای را در ابر مولکولی ثور بیابند، که میلیون‌ها برابر زمین دارای حجم عظیمی از آب البته به شکل یخ است. همچنین صفحه‌ای پیش‌سیاره‌ای در اطراف ستاره TW مارافسای کشف شد که به اندازه هزاران برابر زمین در خود آب دارد؛ آبی که در این مورد به شکل بخار است. به گفته فرانک هلمیچ که سرپرست گروه یکی از ابزارهای علمی هرشل بود، زمانی‌که آن صفحه سیارات را شکل دهد، حجم کافی آب برای پوشاندن سطح آن سیارات وجود خواهد داشت. ادامه مطلب...
ستاره شناسان آمریکایی که آسمان را با یک تلسکوپ رادیویی آرایه ای رصد می کنند می گویند تقریبا منابع تمام امواج رادیویی را که از کهکشانهای دوردست می رسد، شناسایی کرده اند.به گزارش خبرگزاری مهر، تلسکوپ آرایه بسیار بزرگ (VLA) در نزدیکی سوکورو در نیورمکزیکو به مدت بیش از 50 ساعت به یک گوشه کوچک ثابت شده و توانست حدود 63 درصد از انتشار رادیویی پس زمینه کیهانی که از کهکشانها و سیاهچاله های در قلب آنها می آید تشخیص بدهد. باقی مانده 37 درصد این امواج از کهکشانهایی می آید که به سرعت ستاره تولید می کنند.در حالی که مطالعات پیشین میزان انتشار رادیویی را از کائنات دوردست اندازه گیری کرده بود اما نتوانسته بودند تمامی امواج رادیویی را به اجرام خاص نسبت بدهند."جیم کوندون" از رصدخانه ملی ستاره شناسی رادیویی شب گذشته – سه شنبه- گفت: حساسیت و شفافیت VLA در پی به روز رسانی یک دهه ای اش، امکان شناسایی اجرام خاص مسئول تقریبا تمامی انتشار پس زمینه رادیویی را دارد که از ورای کهکشان راه شیری ما می آید.وی افزود: پیش از اینکه این توانایی را داشته باشیم، نمی توانستیم منابع کم نور بسیار زیادی را که انتشار پس زمینه ای زیادی تولید می کنند شناسایی کنیم. اکنون با VLA که یک میلیون برابر حساس تر از تلکسوپ های رادیویی است که از دهه 1960 تا کنون به کاوش آسمان پرداخته اند، موفق به چنین کاری شده ایم.   ادامه مطلب...
دبیر انجمن نجوم اهواز با بیان اینکه ماه گرفتگی در بامداد فردا جمعه 6 اردیبهشت ماه رخ خواهد داد، گفت: بهترین زمان رصد این پدیده زیبای آسمان شب نیم ساعت قبل و نیم ساعت بعد از زمان گرفتگی ماه است. خسرو جعفری زاده در گفتگو با خبرنگار مهر، ماه گرفتگی را یکی از پدیده‌های زیبای آسمان شب توصیف کرد و افزود: نکته جالب برای رصد ماه گرفتگی‌ها طولانی بودن مدت زمان گرفتگی است ضمن آنکه در بیشتر نقاط جهان قابل مشاهده است. دبیر انجمن نجوم اهواز دلیل مشاهده ماه گرفتگی را سایه بزرگ زمین دانست و اظهار داشت: ماه گرفتگی‌ها در زمان ماه کامل رخ می‌دهد که در این حالت ماه پشت زمین و زمین میان خورشید و ماه قرار می‌گیرد. وی ادامه داد: در این حالت سایه زمین به گونه‌ای است که ماه در مسیر حرکت خود از میان آن رد می‌شود و سایه زمین بر روی ماه می‌افتد. جعفری زاده تعداد خورشید گرفتگی را بیشتر از ماه گرفتگی دانست و اضافه کرد: تعداد ماه گرفتگی نسبت به خورشید گرفتگی در طول سال کمتر است ولی از آنجایی که ماه گرفتگی قابل مشاهده تصور همگانی بر این است که تعداد ماه گرفتگی بیشتر است ولی برعکس تعداد خورشید گرفتگی در طول سال بیشتر است. جزئیات اولین ماه گرفتگی سال 92 دبیر انجمن نجوم اهواز با اشاره به جزئیات اولین ماه گرفتگی سال 92 گفت: این ماه گرفتگی از نوع نیمه سایه‌ای است. وی با بیان اینکه ماه گرفتگی‌ها شامل ماه گرفتگی "کامل"، "نیمه سایه‌ای و "جزیی" است، خاطر نشان کرد: این ماه گرفتگی از نوع نیمه سایه‌ای است به این معنا که ماه به درون تمام سایه زمین وارد نمی‌شود. جعفری زاده با بیان اینکه در پدیده این ماه گرفتگی رنگ ماه مقداری تیره خواهد شد، اضافه کرد: در صورتی که ماه وارد سایه کامل زمین شود ماه گرفتگی کامل است و ماه به رنگ‌های قرمز و قهوه‌ای در می‌آید و در حالت نیمه سایه رنگ ماه مقداری تیره خواهد شد. زمان ماه گرفتگی وی با اشاره به زمان ماه گرفتگی اظهار داشت: در این پدیده ماه در ساعت 10 و 33 دقیقه وارد نیم ساعت زمین می‌شود ولی کسی قادر به رصد آن نیست. جعفری زاده با تاکید بر اینکه تا زمانی که ماه وارد تمام سایه نشود ماه گرفتگی قابل مشاهده نیست، افزود: در تهران در ساعت 37 دقیقه بامداد فردا جمعه ماه به بیشترین گرفتگی می‌رسد و به جایی می‌رسد که ماه مماس بر تمام سایه زمین می‌شود. این ستاره شناس با بیان اینکه در این زمان ماه گرفتگی کاملا مشخص است، اظهار داشت: در این زمان ماه تاریک می‌شود ولی به تمام سایه زمین وارد نمی‌شود و در ساعت 2 و 43 دقیقه بامداد روز جمعه از تمام سایه بیرون می‌آید. وی خاطر نشان کرد: از آنجایی که ماه گرفتگی فردا جمعه یک ماه گرفتگی نیم سایه‌ای است نباید کسی انتظار داشته باشد که در ساعت 10 و 30 دقیقه امشب ماه را ببیند. بهترین زمان رصد پدیده ماه گرفتگی جعفری زاده به بیان بهترین زمان رصد این پدیده زیبای آسمان شب پرداخت وگفت: بهترین زمان مشاهده این پدیده نیم ساعت بعد و نیم ساعت قبل از ساعت 37 دقیقه بامداد (زمان گرفت) خواهد بود؛ چراکه در این زمان ماه مقداری تیره می‌شود. ادامه مطلب...
صفحه38 از38

کانون نجوم زاوش در یک نگاه

  باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

دبیر کانون نجوم زاوش

علیرضا ولیاری

فعالیت های کانون

از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

علیرضا  ولی یاری