تیتان

تیتان

یک چند سالی است که سر به هوا شدیم و از بد حادثه به نجوم گرفتار
از بین تمام شاخه های دانش ستاره شناسی هیچ یک به اندازه رویت هلال ماههای جوان با زندگی مردم آمیخته نیست.
اگرچه رویت هلال ماههای جوان شاخه ای از علاقه مندی های رصدی اخترشناسان آماتور در گوشه و کنار جهان است ، اما ارتباط تقویم قمری با این پدیده و از سوی دیگر وابستگی جدی زمان برخی شعایر مذهبی ما با تقویم قمری باعث می شود که این رصد برای قشر وسیعی از مردم مورد توجه قرار گیرد و این اهمیت در آغاز و پایان ماه مبارک رمضان دوچندان می شود و گاه حرف و حدیث های فراوانی ایجاد می کند.
رادیوتلسکوپها همانند دستگاه‌های رادیویی معمولی که در تمام منازل یافت می‌شود، کار می‌کنند. اما میان این دو وسیله، دو تفاوت عمده وجود دارد. اول امواجی که رادیو‌تلسکوپها مجبور به آشکار سازی آنها هستند، بسیار ضعیف بوده و دوم رادیوتلسکوپها باید تمام سیگنالهای دریافتی را برای آنالیزهای بعدی ذخیره نمایند.
اگر از برخی انگاشته های فراتر از علم و برخی شواهد باستانی غیر قابل توضیح صرفنظر كنیم (كه اغلب مربوط به دوران ماقبل تاریخ هستند) می توان با قاطعیت كامل گفت بشر تا قبل از سال ۱۳۳۶/۱۹۵۷ تنها می توانسته به تماشای جلوه های طبیعی آسمان شب بپردازد: ماه، سیارات، ستارگان، دنباله دارها، شهاب ها و برخی پدیده های جوی. اما از پاییز سال ۱۳۳۶ یك مجموعه نمایشی جدید پا به عرصه وجود گذاشت و آن چیزی نبود جز فضاپیماهای دست ساز بشر. چهل و هفت سال پیش، اتحاد جماهیر شوروی مسابقه فضایی بزرگی را شروع كرد و از آن روز تا به حال، دستاوردهای بسیار عظیمی نصیب ما شده است.

وقتی با دوربین دوچشمی یا تلسكوپ به دنباله دارها نگاه می كنیم توده گرد مه آلودی میبینیم كه دنباله ای چون دود دارد. توده سحابی مانند سر دنباله دار را گیسو گویند. بعضیها به اشتباه گیسو را همان هسته دنباله دار در نظر می گیرند, اما گیسو كازهای تصعید شده از هسته است كه هسته دنباله دار را از دید ما پنهان می كند. خود هسته حتی با تلسكوپ های پرتوان هم قابل رویت نیست.

سیارک وستادر آسمان تعداد زیادی جرم غیر ستاره ای وجود دارد، از جنس سنگ و خاک می باشند. آنها در حال حرکت به دور خورشید هستند، این اجرام را سیارک می نامند. گاهی وقتها بیش از حد به زمین نزدیک می شوند و می توانند برای زمین تهدیدی جدی باشند. قطر آنها از ۱ متر تا چند صد متر است. سیارکها یا خورده سیارکها ( برطبق نظریه های مختلٿ ) باقی مانده سیاره ای بزرگ بوده که از بین رٿته و خورد شده است.
جرام سماوی در فواصل مختلفی از زمین قرار دارند و این عامل باعث می شود که گاهی یکی از آنها از جلوی دیگری عبور می کنند. بارزترین حالت این پدیده خورشیدگرفتگی است که از دید ناظر زمینی ماه از جلوی خورشید عبور می کند.
در این وضعیت قطر زاویه ای این دو جرم تقریبا" یکی است.حالت دیگر وقتی است که یک جرم کوچک(از لحاظ قطر زاویه ای) از مقابل جرم بزرگی عبور کند که به این پدیده « گذر » گفته می شودمانند گذر سیاره زهره از مقابل خورشید.
ستارگان متغیر در واقع پایان زندگی یك ستاره هستند كه پس از عمر میلیونی خود سپس با كمبود سوخت هسته ای كه عمدتا هیدروژن است مواجه می شوند. دراین لحظات تعادل خود را از دست می دهد و حالت ناپایدار پیدا میكند. در حالت ناپایداری ستاره مورد نظر بزرگ و كوچك می شود كه در نتیجه آن تغییرات نوری در ستاره دیده میشود.
یافتن یك مكان رصدی تاریك به عنوان اولین مشكل هر راصد شهاب و هر منجم دیگری است . وجود آلودگی های نوری موجب غیر مفید شدن آسمان شهرها و اطراف آن می شود. شهابهای دیده شده از درون و اطراف شهرهای بزرگ زیاد جالب نیستند.

ابزار و فنون کار ستاره شناسان امروزبا دهه ۱۹۵۰ بسیار متفاوت است.
مثلا شکل تلسکوپ به شدت تغییر کرده علاوه بر زمین اکنون در مدار زمین و یا در حال حرکت بسوی سیارات دیگر یافت میشوند. و اگرچه تلسکوپها هنوز نور ستارگان را جمع میکنند ولی اکنون سایر اشکال تشعشع نظیر امواج رادیوئی تشعشع مادون قرمز و اشعه ایکس نیز بطور منظم ثبت و تحلیل میشود. 
شور نبودن آب قنات کاروانسرای مرنجاب همه ساله بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی را به سوی خود می‌كشاند.
قلعه مرنجاب، كاروانسرایی است در كویر كه در مسیر راه ابریشم قرار دارد و در گذشته كاروانها برای سفر به خراسان، اصفهان، ری و بالعكس از این مسیر می گذشتند و از آب قنات نزدیك این قلعه سیراب می‌شدند.


    کانون نجوم زاوش در یک نگاه

      باشگاه نجوم کانون علوم در فرهنگسرای بهمن از سال 1379 با تشکیل کلاسهای آموزشی در دوره های مقدماتی و متوسطه برای گروههای سِنّی مختلف شروع به کار نمود. فعالیت رشته نجوم از همان سال 1379 به دبیری آقای مهندس عتیقی شروع شد و از ابتدای نیمه دوم سال 1381 با فراخوانی دوباره اعضاء، باشگاه شکل گرفت و از اواخر سال 1381 با نام «باشگاه نجوم زاوُش» رسمیت بیشتری یافت، و بیش ازگذشته با جدیت تمام به برنامه های نجومی پرداخت. چنانچه تا کنون 23 نشست علمی در زمینه های مختلف علم نجوم برگزارکرده است.   از سال  1384هم باشگاه نجوم به دبیری بنده مرحله جدیدی را شروع کرده است. و اکنون یکی ازفعالترین باشگاههاست. اما در این بین با برگزیدن اهدافی  بر آنست که روح جستجوگری در افرادعلاقه مند به نجوم اغناء شود و مسیر زندگی عادی تنوع بیشتری یابد.  

    دبیر کانون نجوم زاوش

    علیرضا ولیاری

    فعالیت های کانون

    از جمله خدماتی که در کانون نجوم زاوش ارائه می گردد،می توان به جلسات هفتگی اشاره نمود که روز یکشنبه هر هفته برگزارمیگردد. و برگزاری نشستهای علمی رصد رویدادهای نجومی "کسوف،گذر سیارات..." اجرای شب های رصدی برگزارنمودن شامگاه های رصدی رصد هلالهای ماه های قمری بر روی برج نجومی و...   

    علیرضا  ولی یاری

    yon.ir/zavosh